مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

اشهاد بر رجعت از منظر فقه اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فقه شافعی دانشکده الیهات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه فقه شافعی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران تهران ایران
10.22034/fiqh.2026.554190.1302
چکیده
چکیده

به اتفاق فقها، رجوع به همسر مطلّقه رجعیّه در زمان عدّه، صحیح است اما در اینکه حکم اشهاد بر رجعت چیست اختلاف نظر وجود دارد:

۱. جمهور فقها و امامیّه: با استناد به آیات سوره بقره و روایات، اشهاد را نه واجب و نه شرط صحت رجعت می‌دانند. این گروه از فقها معتقدند که اولاً این آیات، دلالت روشنی بر اشتراط اشهاد برای صحت وجوب رجعت ندارند و ثانیاً آیات سوره بقره و روایات صحیحه، قرینه صارفه ای برای عدول از وجوب به استحباب اشهاد هستند. امامیه نیز که در این مساله از زمره دسته اول هستند آیات ابتدایی سوره طلاق را ناظر بر طلاق می دانند نه رجعت و بر فرض ارتباط با رجعت، به دلیل وجود قراین صارفه آنها را بر استحباب، حمل می کنند.

۲. ظاهریّه: با استناد به ظاهر آیات ابتدایی سوره طلاق، اشهاد را هم واجب و هم شرط صحت رجعت می‌دانند.

۳. گروه ثالث: معتقدند اشهاد بر رجعت واجب است، اما شرط صحّت آن نیست.

این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی، با بررسی ادله گروه‌های مختلف، به این نتیجه رسیده است که رأی جمهور فقها راجح است؛ یعنی در رجوع به زوجه، اشهاد نه واجب است و نه شرط صحّت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

الاشهاد علی الرجعه فی منظور الفقه الاسلامی

نویسندگان العربیة

محمد عادل ضیائی 1
سید کرم محمودی 2
1 قسم الفقه الشافعی، کلیه الالهیات والمعارف الاسلامیه، جامعه طهران، طهران، ایران
2 طالب قسم الفقه الشافعی، کلیه الالهیات و المعارف الاسلامیه، جامعه طهران، طهران، ایران
چکیده العربیة

إنّ من المسائل الّتی کانت متّفقا علیها بین فقهاء المذاهب الإسلامیة، جواز رجوع الزّوج إلی امرأته المطلّقة، الّذی یسمّی بالرّجعة. ووفقا لهذا الحکم، فیجوز للزّوج أن یعید زوجته المطلّقة طلاقا رجعیّا إلی نکاحه مادامت عدّتها غیر منقضیة. ورغم هذا الاتّفاق فقد اختلف الفقهاء فی حکم الإشهاد علی الرّجعة؛ بحیث ذهب الجمهور أی الحنفیّة والمالکیّة

فی القول المشهور والإمام الشّافعیّ فی القول الجدید والحنابلة فی قول المذهب والإمامیة إلی أنّ الإشهاد علی الرّجعة مستحبّ ولیس بشرط لصحّتها. وفی المقابل، ذهب الظّاهریّة والإمام الشّافعیّ فی القول القدیم والإمام أحمد بن حنبل فی الرّوایة الثّانیة عنه إلی أنّ الإشهاد علی الرّجعة واجب وشرط لصحّتها، وذهب قلیل من الفقهاء إلی أنّ الإشهاد علی

الرّجعة واجب وإن لم یکن شرطا لصحّتها. توصّلت هذه الدّراسة الّتی استخدمت المنهج الوصفیّ التّحلیلیّ معتمِدة علی مصادر المذاهب الفقهیّة الإسلامیّة بعد دراسة ونقد وتقییم آراء وأدلّة هذه الآراء الثّلاثة، إلی أنّ الرّأی الرّاجح استحباب الإشهاد علی الرّجعة، وعدم الإشهاد علیها غیر مؤثّر فی صحّتها.

کلیدواژه‌ها العربیة

الاشهاد
العدة
الرجعة
الزوجة المطلقة
الطّلاق الرّجعیّ

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 شهریور 1405