مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

عرف و عدالت عرفی با رویکرد تشخیص موضوعات فقهی از دیدگاه مذاهب فقهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری
2 استادیار گروه حقوق و فقه مقارن، دانشکده مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
3 دانش آموخته دکتری مذاهب فقهی، دانشکده مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم؛ ایران.
چکیده
عُرف، به مفهوم گفتار و کرداری که به خوی مردم تبدیل و مورد انس و جزء امور زندگی روزمره مردم قرار گرفته باشد، از ابزار مهمی تشخیص موضوعات فقهی، است و در ابواب و موضوعات مختلف فقهی، کارآمد و راهگشا است. لیکن زمانی نقش‌آفرینی عرف، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که عنوان «عدالت عرفی»، پیدا کند. عدالت عرفی، به مفهوم تشخیص عدالت، توسط عرف، جهت تطبیق شریعت اسلامی و استنباط احکام فقهی و تشخیص مصادیق عدالت و ظلم، در حوزه فقه، از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش حاضر، با استفاده از منابع اصلی و تخصّصی با روش توصیف و تحلیل، به این سؤالات پاسخ داده است که: عدالت عرفی، چه نقشی در تشخیص موضوعات فقهی دارد و سهم کارآمدی نظریه عدالت عرفی، در تطبیق مفاهیم بر مصادیق، چه مقدار است؟ یافته‌های پژوهش نشان داد که عدالت عرفی، نقش مهمی در تشخیص موضوعات فقهی، تطبیق مفاهیم بر مصادیق، استخراج و استنباط مستحدثات فقهی، سهولت در تصمیم‌گیری فقیه در موارد فقدان نص، همواره کارآمدی داشته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 خرداد 1405