مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

مطالعه تطبیقی ملاک زمانی سنجش قیمت نصف مهریه در استرداد آن به زوج در فقه و حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
2 گروه فقه و حقوق، جامعة‌المصطفی العالمیة، قم، ایران.
3 دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی میزان استرداد قیمت نصف مهریه در فرض تلف حکمی آن توسط زوجه در طلاق قبل از مواقعه، به روش تحلیلی اسنادی انجام شد و میزان آن از منظر متون فقهی و حقوقی مورد بررسی قرار گرفت و نتایج پژوهش نشان داد که میان فقیهان شیعه و اهل سنت نسبت به حکم آن مسأله، اجماعی وجود ندارد. مشهور فقهای امامیه معتقد به کمترین قیمت بین عقد و قبض مهریه توسط زوجه و برخی دیگر نیز قائل به قیمت زمان طلاق، تلف، عقد و ادا می‌باشند. ادله قائلین مخالف دیدگاه مشهور نیز به قدری نبوده تا بر آن غلبه واضحی را نمایان سازد، از این رو عمل به دیدگاه مشهور در این مسأله که موافق به حال زن در شرایط غیرپایدار اقتصادی است، منطقی‌تر به نظر می‌رسد. میان حقوق‌دانان و شارحان قانون مدنی نیز وحدت نظری نسبت به حکم موضوع وجود ندارد به نحوی که برخی قائل به لزوم پرداخت کمترین قیمت بین عقد و قبض - که موافق با دیدگاه مشهور فقیهان است - بوده‌ و آن را به دلیل مساعدتر بودن به حال زن، آن را دیدگاهی منصفانه‌ و ارحج قلمداد کرده‌اند. شایان ذکر است که قانون مدنی نیز اصولاً محمول بر قول مشهور می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

دراسة مقارنة لمعیار الزمن لقیاس ثمن نصف المهر فی إعادته للزوج فی الفقه والقانون الإیرانی.

نویسندگان العربیة

نور اللّه سلطانی 1
محسن ملک أفضلی أردکانی 2
محمد مهریار 3
1 طالب دکتوراه فی القانون الخاص، جامعة الأدیان والمذاهب، قم، إیران.
2 قسم الفقه والقانون، جامعة‌المصطفی العالمیة، قم، إیران.
3 جامعة الأدیان والمذاهب، قم، إیران.
چکیده العربیة

هدفت هذه الدراسة إلى دراسة مقدار استرداد نصف المهر فی حال فقدانه شرعًا من الزوجة عند الطلاق قبل انقضاء الأجل. واعتمدت المنهجیة على التحلیل الوثائقی، ودرست هذا المبلغ من منظور النصوص الفقهیة والقانونیة. وأظهرت نتائج الدراسة عدم وجود إجماع بین فقهاء الشیعة والسنة على حکم هذه المسألة. یرى مشاهیر فقهاء الإمامیة أن أقل ثمن بین الزواج واستیفاء الزوجة للمهر، بینما یرى آخرون أن الثمن عند الطلاق والفسخ والزواج وأداء المهر. ولم تکن حجج المعارضین للرأی السائد کافیة لإثبات تفوقه بشکل واضح، لذا یبدو من المنطقی أکثر اتباع الرأی السائد فی هذه القضیة، والذی یصب فی صالح المرأة فی ظل الظروف الاقتصادیة غیر المستقرة. ولا یوجد إجماع بین الفقهاء والمفسرین فی القانون المدنی حول حکم هذه المسألة، إذ یرى بعضهم وجوب دفع أقل الثمن بین العقد وثمن الشراء ـ وهو ما یتفق مع المشهور من مذهب الفقهاء ـ ویعتبرونه أعدل وأعقل لأنه أصلح للمرأة. ومن الجدیر بالذکر أن القانون المدنی یعتمد أیضًا بشکل أساسی على الرأی العام.

کلیدواژه‌ها العربیة

نصف المهر
مقدار الثمن المسترد
منظر المشهور عند الفقهاء
أقل ثمن بین وقت العقد و وقت القبض

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 خرداد 1405