مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

نگاهی تطبیقی بر قضاوت زن در فقه مذاهب و خطا نبودن فهمِ دیدگاه احناف بر جواز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب
2 دانشجوی دکتری
3 هیئت علمی
10.22034/fiqh.2026.541913.1294
چکیده
قضاوت و دادرسی زن در میان همه مذاهب فقهی از حساسیت زیادی برخوردار است و به شدت مورد اختلاف واقع شده است. اکثر فقهای امامیه و فقهای مالکیه، شافعیه و حنابله، احراز منصب قضاوت توسط زن را ممنوع می‌دانند و مشهور فقهای حنفیه و برخی فقیهان امامیه، بر تصدی قضاوت زنان در غیر حدود و قصاص، صحّه ‌گذاشته اند. با این وجود، برخی پژوهشگران، دیدگاه جواز قضاوت زن توسط احناف را به جهت ناسازگاری با مبانی منع مشارکت زنان، در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، از یک‌سو، و عدم همسویی، فقهای حنفی با دیگر مذاهب اهل‌سنّت از سوی دیگر، جواز تصدی امر قضاوت در فقه حنفی‌ها را، خطای در فهم دیگران از محتوای فقهی احناف تلقی کرده اند، و نسبت دادن خطای در فهم، این سؤال را خلق کرده که: دیدگاه حنفی‌ها در واقع، بر منع تصدی زنان در امر قضاوت است یا بر جواز آن؟ یافته‌های پژوهش، مبتنی بر روش توصیف و تحلیل، نشان داد که تحلیل خطای در فهم، با متون صریح حنفیه، و شواهد بسیار دیگر، سازگار نیست و دیدگاه فقهای حنفی بر جواز قضاوت زنان در امور غیر حدود و قصاص است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

درااسة التطبیقیة قضاء المرأة فی المذاهب

نویسندگان العربیة

اسدالله رضایی 1
محمدعلی الرضایی 2
رضا الاسلامی 3
حسین الرجبی 3
1 استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب
2 طالب
3 الاستاذ
چکیده العربیة

قضاوت و دادرسی زن در میان همه مذاهب فقهی از حساسیت زیادی برخوردار است و به شدت مورد اختلاف واقع شده است. اکثر فقهای امامیه و فقهای مالکیه، شافعیه و حنابله، احراز منصب قضاوت توسط زن را ممنوع می‌دانند و مشهور فقهای حنفیه و برخی فقیهان امامیه، بر تصدی قضاوت زنان در غیر حدود و قصاص، صحّه ‌گذاشته اند. با این وجود، برخی پژوهشگران، دیدگاه جواز قضاوت زن توسط احناف را به جهت ناسازگاری با مبانی منع مشارکت زنان، در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، از یک‌سو، و عدم همسویی، فقهای حنفی با دیگر مذاهب اهل‌سنّت از سوی دیگر، جواز تصدی امر قضاوت در فقه حنفی‌ها را، خطای در فهم دیگران از محتوای فقهی احناف تلقی کرده اند، و نسبت دادن خطای در فهم، این سؤال را خلق کرده که: دیدگاه حنفی‌ها در واقع، بر منع تصدی زنان در امر قضاوت است یا بر جواز آن؟ یافته‌های پژوهش، مبتنی بر روش توصیف و تحلیل، نشان داد که تحلیل خطای در فهم، با متون صریح حنفیه، و شواهد بسیار دیگر، سازگار نیست و دیدگاه فقهای حنفی بر جواز قضاوت زنان در امور غیر حدود و قصاص است.

کلیدواژه‌ها العربیة

"قضاوت زنان"
"فقهای امامیه"
" فقهای حنفیه"
"جواز تصدّی"
"خطای در فهم"