مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

آثار نظریه تخطئه و تصویب در تقریب مذاهب اسلامی از منظر فقهای اهل سنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مصطفی شاکری
عبدالصمد علی آبادی
مهدی رهبر
دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی
10.22034/fiqh.2025.514025.1273
چکیده
نظریه تخطئه و تصویب علاوه بر آثار و نتایجی که در علم فقه و دانش کلام بر جای میگذارد، پیامدهای مهمی در حوزههای دیگر از جمله حوزه اجتماعی به همراه دارد. یکی از مهمترین پیامدهای اجتماعی این دو نظریه که کمتر به آن توجه شده در مسئله تقریب و همگرایی پیروان ادیان الهی و مذاهب اسلامی است. در واقع پذیرش هر کدام از دو نظریه، رویکرد خاصی را در مسئله پیوند و همگرایی دینی که از نیازهای ضروری هر عصر و زمان به ویژه عصر کنونی است ایجاب میکند. در این مقاله با روش کتابخانه‌‌‌ای و رویکرد تحلیلی- توصیفی تلاش می‌‌‌شود در ابتدا معرفی اجمالی از هر دو نظریه صورت بگیرد و سپس به طور خاص، آثار و پیامدهای پذیرش نظریه تخطئه در حوزه همگرایی دینی مورد نقد و بررسی قرار گیرد. برای رسیدن به این هدف، توجه ویژهای به دیدگاه عبیدالله بن حسن عنبری از فقهای قرن دوم و بشر بن قیاس مریسی، فقیه و متکلم قرن سوم صورت می‌‌‌گیرد؛ چراکه دیدگاه آنها به نحو برجستهتری آثار تصویب و تخطئه را در تعامل با پیروان ادیان و مذاهب دیگر بر
کلیدواژه‌ها
همگرایی دینی
تقریب مذاهب
نظریه تصویب
نظریه تخطئه
تکفیر
عبیدالله عنبری
بشر مریسی
موضوعات