اطعام عزاداران به دست بستگان میت: بررسی مبانی و آرای علمای اهل سنت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه دانش‌های وابسته به فقه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و عضو گروه مذاهب فقهی دانشگاه ادیان و مذاهب

2 دانشجوی دکتری مذاهب فقهی، دانشگاه ادیان و مذاهب

چکیده

این مقاله عهده‌دار بررسی حکم فقهی اطعام عزاداران و حاضران در مراسم عزا به دست بستگان میت است. اغلب علمای سلفی در این مسئله فتوا به تحریم داده‌اند و دیگر علمای اهل سنت، اغلب فتوا به جواز (اباحه، استحباب یا کراهت) داده‌اند. در این نوشتار با بررسی روایات اهل سنت، این مسئله را برمی‌رسیم که کدام ‌یک از این فتاوا با روایات معتبر اهل سنت سازگاری بیشتری دارد. در انتها ثابت می‌شود که روایات معتبر اهل سنت دال بر جواز اطعام عزاداران است و طبق مضمون برخی از آنها گاهی اطعام بهتر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [العربیة]

اطعام، عزاداری، مذاهب فقهی، غذادادن.

نویسندگان [العربیة]

  • رضا اسفندیاری(اسلامی) 1
  • محمد جواد حاج ابوالقاسم دولابی 2
1 الاستاذ المشارک لفرع العلوم المرتبطه بالفقه فی معهد العلوم و الثقافة الاسلامیه
2 طالب دکتوراه لفرع المذاهب الفقهیۀ، جامعۀ الادیان و المذاهب
چکیده [العربیة]

تتعهد هذه المقالۀ استعراض حکم اطعام الحداد و الحاضرین فی مجلس العزا بید اقرباء المتوفی. اکثر علماء السلفیۀ ذهبوا الی التحریم فی هذه المسالۀ و الآخرون من اهل السنۀ الی الجواز (الاباحۀ او الاستحباب او الکراهۀ).
و یُحَلَلُ هذه المسالۀ بتحلیل روایات اهل السنۀ فی هذا المکتوب لاثبات موافقتها مع روایاتهم و فی النهایۀ یُثبَت انّ الروایات المعتبرۀ لاهل السنۀ یدل علی جواز اطعام الحداد و ربما هذاالعمل کان حسن موافقتاً لمضمون بعضها.

کلیدواژه‌ها [العربیة]

  • اطعام
  • الحداد
  • مذاهب الفقهیۀ
  • تغذیه
ابن أبی شیبة، عبد الله بن محمد (1409). المصنف، تحقیق: کمال یوسف الحوت، ریاض: مکتبة الرشد، الطبعة الأولی.

ابن حجر عسقلانی، أحمد بن علی (1404). تهذیب التهذیب، بیروت: دار الفکر، الطبعة الأولی.

ابن حجر عسقلانی، أحمد بن علی (1419). تلخیص الحبیر فی تخریج أحادیث الرافعی الکبیر، بی‌جا: دار الکتب العلمیة، الطبعة الأولی.

ابن حنبل، أحمد (بی‌تا). مسند أحمد بن حنبل، مصر: مؤسسة قرطبة.

ابن سعد، محمد (بی‌تا). الطبقات الکبری، بیروت: دار صادر.

ابن سلام الهروی البغدادی، قاسم (بی‌تا). الایمان، بی‌جا: بی‌نا.

ابن عساکر، علی بن الحسن (1995). تاریخ مدینة دمشق و ذکر فضلها و تسمیة من حلها من الأماثل، تحقیق: محب الدین أبی سعید عمر بن غرامة العمری، بیروت: دار الفکر.

ابن ماجه قزوینی، محمد بن یزید (بی‌تا). سنن ابن ماجة، تحقیق: محمد فؤاد عبدالباقی، بیروت: دار الفکر.

أبو طاهر سلفی، أحمد بن محمد (بی‌تا). المشیخة البغدادیة، بی‌جا: بی‌نا.

اداره افتای امارات (10 ژولای 2009). در: www.awqaf.gov.ae

اداره افتای مصر (9 ژانویه 2008). در: www.dar-alifta.org

بخاری، محمد بن إسماعیل (بی‌تا). التاریخ الکبیر، تحقیق: السید هاشم الندوی، بی‌جا: دار الفکر.

جرجانی، عبدالله بن عدی (1409). الکامل فی ضعفاء الرجال، تحقیق: یحیی مختار غزاوی، بیروت: دار الفکر، الطبعة الثالثة.

خطیب تبریزی، محمد بن عبدالله (1985). مشکاة المصابیح، تحقیق: محمد ناصر الدین الألبانی، بیروت: المکتب الاسلامی، الطبعة الثالثة.

دارقطنی، علی بن عمر (1405). العلل الواردة فی الأحادیث النبویة، تحقیق: د. محفوظ الرحمن زین الله السلفی، الریاض: دار طیبة، الطبعة الأولی.

دوانی، أحمد بن غنیم (1415). الفواکه، بیروت: دار الفکر.

ذهبی، محمد بن أحمد (1413). سیر أعلام النبلاء، تحقیق: شعیب الأرناؤوط و محمد نعیم العرقسوسی، بیروت: مؤسسة الرسالة، الطبعة التاسعة.

ذهبی، محمد بن أحمد (1995). میزان الاعتدال فی نقد الرجال، تحقیق: الشیخ علی محمد معوض و الشیخ عادل أحمد عبدالموجود، بیروت: دار الکتب العلمیة، الطبعة الأولی.

سجستانی، سلیمان بن الأشعث (1420). مسائل الامام أحمد، تحقیق: أبی معاذ طارق بن عوض الله بن محمد، مصر: مکتبة ابن تیمیة، الطبعة الأولی.

شبکة سحاب السلفیة (10/03/2004). در: www.sahab.net

الشیبانی (ابن اثیر)، علی بن محمد (1415). الکامل فی التاریخ، تحقیق: عبدالله القاضی، بیروت: دار الکتب العلمیة، الطبعة الثانیة.

الصنعانی، أبو بکر عبدالرزاق بن همام (1403). مصنف عبدالرزاق، تحقیق: حبیب الرحمن الأعظمی، بیروت: المکتب الاسلامی، الطبعة الثانیة.

طبرانی، سلیمان بن أحمد (1404). المعجم الکبیر، تحقیق: حمدی بن عبدالمجید السلفی، الموصل: مکتبة الزهراء، الطبعة الثانیة.

طحاوی، أحمد بن محمد (1318). حاشیة الطحاوی علی مراقی الفلاح، بولاق مصر: المطبعة الکبری الأمیریة، الطبعة الثالثة.

عینی، بدر الدین محمود بن أحمد (بی‌تا). عمدة القاری، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والافتاء فی السعودیة (بی‌تا). فتاوی اللجنة الدائمة، المجموعة الأولی، جمع و ترتیب: أحمد بن عبدالرزاق الدویش، بی‌جا: بی‌نا.

مجمع اللغة العربیة بالقاهرة (بی‌تا). المعجم الوسیط، المؤلفون: إبراهیم مصطفی، أحمد الزیات، حامد عبدالقادر، محمد النجار، بی‌جا: دار الدعوة.

منبجی حنبلی، أبی عبدالله محمد بن محمد (1986). تسلیة أهل المصائب، بیروت: دار الکتب العلمیة، الطبعة الأولی.

وزارة الأوقاف والشئون الاسلامیة الکویت (1404). الموسوعة الفقهیة الکویتیة، کویت: وزارة الأوقاف والشئون الاسلامیة الکویت.

هیثمی، علی بن أبی بکر (1407). مجمع الزوائد، القاهرة/ بیروت: دار الریان للتراث/ دار الکتاب العربی.